( অপূৰ্ব দাস )
হৃদযন্ত্ৰৰ চাপে শৰীৰৰ তেজৰ সোঁত বৈ থকাত সহায় কৰে । যদি ই অতি উচ্চ (উচ্চ ৰক্তচাপ) বা অতি কম হয় তেন্তে বহুতো স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। কিন্তু কিছুমান লক্ষণৰ দ্বাৰা ধৰা পেলাব পাৰি।
জীৱনশৈলী আৰু খাদ্যাভ্যাসৰ বাবে ৰক্তচাপৰ সমস্যা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে। ২০২৩ চনৰ জুন মাহত প্ৰকাশ পোৱা আইচিএমআৰ-ইণ্ডিয়া ডায়েবেটিছ অধ্যয়নত ভাৰতৰ ৩.১৫ কোটি লোক উচ্চ ৰক্তচাপ ৰোগী বুলি জানিব পৰা গৈছে। সাধাৰণতে স্ফাইগমো মেনোমিটাৰৰ সহায়ত ৰক্তচাপ জুখিব পাৰি, কিন্তু আপুনি জানেনে যে আপোনাৰ প্ৰস্ৰাৱৰ জৰিয়তেও ৰক্তচাপৰ ইংগিত দিব পাৰি? গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে প্ৰস্ৰাৱ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে উচ্চ বা নিম্ন ৰক্তচাপ চিনাক্ত কৰিব পাৰি। প্ৰস্ৰাৱত উপস্থিত কিছুমান উপাদানে বি পি স্বাভাৱিক নে নহয় ক’ব পাৰে।
উচ্চ ৰক্তচাপ আৰু প্ৰস্ৰাৱৰ মাজত সংযোগ :
উচ্চ ৰক্তচাপ (Hypertension) বৃক্কৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত। যেতিয়া ৰক্তচাপ বেছি হয় তেতিয়া বৃক্কত অধিক চাপ পৰে আৰু ই শৰীৰৰ পৰা ছডিয়াম-প্ৰটিন সঠিকভাৱে ফিল্টাৰ কৰিবলৈ সক্ষম নহয়। ইয়াৰ কাৰণে প্ৰস্ৰাৱত কিছু পৰিৱৰ্তন দেখা যাব পাৰে।
প্ৰস্ৰাৱৰ পৰা জানো আহক উচ্চ বি পি হোৱাৰ লক্ষণ :
১) প্ৰস্ৰাৱ পৰীক্ষাত যদি অধিক পৰিমাণৰ প্ৰটিন পোৱা যায়, তেন্তে ই উচ্চ ৰক্তচাপৰ লক্ষণ হ’ব পাৰে।
২) বৃক্কত উচ্চ বিপি প্ৰভাৱিত হলে, প্ৰস্ৰাৱ ফেনযুক্ত হয় আৰু কেতিয়াবা সাধাৰণ ক’লা ৰং হ’ব পাৰে।
৩) উচ্চ ৰক্তচাপৰ ফলত বৃক্কত অধিক প্ৰস্ৰাৱ উৎপন্ন হয়, যাৰ ফলত সঘনাই প্ৰস্ৰাৱ হ’ব পাৰে।
প্ৰস্ৰাৱৰ জৰিয়তে জানো আহক ৰক্তচাপ কম হোৱাৰ লক্ষণ :
১) যদি কোনো ব্যক্তিৰ ৰক্তচাপ স্বাভাৱিকতকৈ কম হয় (Hypotension) তেন্তে ই বৃক্কৰ তেজ ফিল্টাৰ কৰাৰ ক্ষমতাত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।
২) যেতিয়া ৰক্তচাপ অতি কম হয় তেতিয়া বৃক্কই সঠিক পৰিমাণৰ প্ৰস্ৰাৱ উৎপন্ন কৰিব নোৱাৰে, যাৰ বাবে প্ৰস্ৰাৱৰ পৰিমাণ কমি যায়।
৩) পানীৰ অভাৱ আৰু ৰক্ত সঞ্চালন কম হোৱাৰ বাবে প্ৰস্ৰাৱৰ ৰং স্বাভাৱিকতকৈ হালধীয়া বা সাধাৰণ কলাৰ নিচিনা হ’ব পাৰে।
৪) ৰক্তচাপ কম হোৱাৰ বাবে বৃক্কত বিষাক্ত পদাৰ্থ আঁতৰোৱাত সমস্যা হয়, যাৰ বাবে প্ৰস্ৰাৱৰ গোন্ধ প্ৰবল হ’ব পাৰে।
ৰক্তচাপ জানিবলৈ প্ৰস্ৰাৱ পৰীক্ষাই কেনেকৈ কাম কৰে?
উচ্চ বি পি হ’লে প্ৰস্ৰাৱত প্ৰ’টিনৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পাব পাৰে।
বৃক্কৰ কাৰ্য্যক্ষমতা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ক্ৰিয়েটিনিনৰ মাত্ৰা জুখিব লাগে।
উচ্চ বি পিত অতিৰিক্ত ছডিয়াম প্ৰস্ৰাৱৰ জৰিয়তে বাহিৰ হ’ব পাৰে।
বি পি কম হ’লে প্ৰস্ৰাৱত পটাছিয়ামৰ পৰিমাণ প্ৰভাৱিত হ’ব পাৰে।
ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণৰ কৰাৰ উপায়:
• উচ্চ ৰক্তচাপত নিমখ , তেল, চৰ্বী আৰু প্ৰচেছড খাদ্য কমকৈ খাব লাগে, সেউজীয়া শাক-পাচলি আৰু আঁহযুক্ত খাদ্য খাব লাগে।
• ডিহাইড্ৰেচনৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ দিনটো ৮-১০ গিলাচ পানী খাব লাগে।
• উচ্চ ৰক্তচাপত দৈনিক কমেও ৩০ মিনিট খোজ কাঢ়িব বা যোগাসন কৰক।
• উচ্চ ৰক্তচাপ হ'লে নহৰু, নেমু, তিতা কেৰেলা, শেৱালী ফুল আদি খাব লাগে।
• নিম্ন ৰক্তচাপৰ ক্ষেত্ৰত কণী, পাৰ মাংস, কলডিল, কচুৰ কুমলীয়া পাত আদি খাব লাগে।
• ধ্যান আৰু গভীৰ উশাহ লোৱাৰ কৌশল গ্ৰহণ কৰক।
• উচ্চ বা নিম্ন ৰক্তচাপ হ’লে মাজে মাজে চিকিৎসকৰ ওচৰত নিজকে পৰীক্ষা কৰাব লাগে।