( অপূৰ্ব দাস )
যেতিয়াই পুষ্টিকৰ উপাদানৰ কথা আহে তেতিয়াই ভিটামিনৰ কথা প্ৰায়ে উল্লেখ কৰা হয়, কিন্তু ইয়াৰ দৰে খনিজ পদাৰ্থও আমাৰ শৰীৰৰ বাবে অতি উপকাৰী। এই লেখাটোত আপোনালোকক এইবোৰৰ বিষয়ে জনাম।
আপোনাৰ শৰীৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ পদাৰ্থ :
শৰীৰৰ বাবে বিভিন্ন খনিজ পদাৰ্থ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু এই প্ৰতিটো খনিজ পদাৰ্থ শৰীৰৰ স্বাভাৱিক কাম-কাজৰ বাবে অপৰিহাৰ্য। এই খনিজ পদাৰ্থবোৰ কেৱল হাড়, দাঁত, পেশী আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ বাবেই গুৰুত্বপূৰ্ণ নহয়, শৰীৰৰ এনজাইমৰ কাৰ্য্যকলাপ, হৰম’নৰ ভাৰসাম্য আৰু বিভিন্ন জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।
শৰীৰত উপযুক্ত পৰিমাণত সকলো খনিজ পদাৰ্থ থকাটো অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ ইয়াৰ অভাৱত বিভিন্ন ধৰণৰ শাৰীৰিক সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যত এই সকলোবোৰ খনিজ পদাৰ্থৰ সঠিক ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ শৰীৰত কিছুমান প্ৰয়োজনীয় খনিজ পদাৰ্থৰ অভাৱত স্বাস্থ্যজনিত গুৰুতৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে আৰু দীৰ্ঘদিন ধৰি ইয়াৰ অভাৱত অংগ বিকলতাও হ’ব পাৰে। এই লিখনিৰ জৰিয়তে আজি আপোনালোকক এনে ৫ টা গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ পদাৰ্থৰ বিষয়ে কওঁ, যাৰ অভাৱত শৰীৰৰ অংগসমূহৰ ক্ষতি হব পাৰে।
১) পটাছিয়াম
পটাছিয়াম হৈছে এক অপৰিহাৰ্য খনিজ যিয়ে হৃদস্পন্দন আৰু পেশীৰ সংকোচন নিয়ন্ত্ৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ অভাৱত হৃদস্পন্দন অনিয়মিত হ’ব পাৰে, যাৰ ফলত হৃদযন্ত্ৰৰ সমস্যা আনকি হৃদযন্ত্ৰ বিকল হোৱাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি পাব পাৰে। পটাছিয়ামৰ ভাল উৎস হ’ল শুকান ফল, মচুৰ দাইল, আম , আপেল, ডালিম ,কিচমিচ, মিঠা আলু আৰু কমলাৰ ৰস, যিবোৰ আপুনি আপোনাৰ খাদ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে।
২) কেলচিয়াম
কেলচিয়াম কেৱল হাড়ৰ বাবেই নহয় পেশীৰ কাৰ্য্য আৰু ৰক্ত সঞ্চালনৰ বাবেও কেলচিয়াম অপৰিহাৰ্য। ইয়াৰ অভাৱত পেশীৰ বিষ, হাড়ৰ দুৰ্বলতা আৰু হৃদযন্ত্ৰৰ কাম-কাজত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। দীৰ্ঘদিন ধৰি ইয়াৰ অভাৱে হৃদযন্ত্ৰ আৰু বৃক্কত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। সেউজীয়া পাতৰ শাক-পাচলি, লাই শাক, চূণ, গাখীৰ আদি ভাল উৎস।
৩ ) মেগনেছিয়াম
পেশী আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ মসৃণ কাম-কাজৰ বাবে মেগনেছিয়াম অতি প্ৰয়োজনীয়। ইয়াৰ অভাৱত পেশীৰ বিষ, ক্লান্তি আৰু অনিয়মিত হৃদস্পন্দন হ’ব পাৰে। ইয়াৰ তীব্ৰ অভাৱে হাৰ্ট এটেকৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। গতিকে মেগনেছিয়াম যুক্ত খাদ্য- য’ত পালেং শাক, বীন, বাদাম, ৰাজমাহ আৰু গোটা শস্য, সেউজীয়া শাক-পাচলি খাব লাগে।
৪) জিংক
জিংকে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা শক্তিশালী কৰাৰ লগতে অংগ মেৰামতি কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ অভাৱৰ বাবে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা দুৰ্বল হৈ পৰে, যাৰ ফলত সংক্ৰমণৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব পাৰে। দীৰ্ঘদিনীয়া অভাৱৰ ফলত অংগ ফুলা, যকৃত বিকল হোৱা, শালমইন, লিভাৰৰ ৰোগ , চৰ্দীৰ দৰে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। এই প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ আপুনি লোকেল কুকুৰাৰ মাং স খাব পাৰে। সাগৰীয় খাদ্য, বাদাম, গোটা শস্য, মাটিমাহ আৰু দুগ্ধজাত সামগ্ৰীতো জিংক পোৱা যায়।
৫) ফছফৰাছ
হাড় আৰু দাঁতৰ শক্তিৰ বাবে ফছফৰাছ অতি প্ৰয়োজনীয় আৰু ই শৰীৰৰ শক্তি বজাই ৰখাত সহায় কৰে। ইয়াৰ অভাৱৰ বাবে হাড়বোৰ দুৰ্বল হৈ পৰে আৰু শৰীৰে ভাগৰুৱা অনুভৱ কৰে। দীৰ্ঘদিন ধৰি ইয়াৰ অভাৱত বৃক্ক বিকল হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব পাৰে। দুগ্ধজাত সামগ্ৰী আৰু সৰু মাছ আৰু সাগৰীয় মাছ - যেনে ছালমন, টুনা, ক্লেম আৰু মিছা মাছত ফছফৰাছ পোৱা যায়।