( অপূৰ্ব দাস )
চুলি পাতল হোৱা বা চুলি সৰা সমস্যা আজিকালি সকলোৰে হ'ব ধৰিছে । ইয়াৰ বাবে বহু কাৰণ হ’ব পাৰে, গতিকে প্ৰথমে চুলি সৰাৰ কাৰণ জানিব লাগে। সঠিক চিকিৎসা আৰু কিছুমান অভ্যাস সলনি কৰিলে চুলি সৰা ৰোধ কৰিব পাৰি। চুলি সৰাৰ কাৰণ আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে উপায় তলত দিয়া হৈছে -
চুলি সৰাৰ কাৰণ :
চুলি সৰাৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ কাৰণ হ’ল মানসিক চাপ, পুষ্টিকৰ উপাদানৰ অভাৱ, উফি, মূৰৰ ছালত অতিৰিক্ত তেল, অসুস্থতা আৰু থাইৰয়ডৰ ভাৰসাম্যহীনতা। ইয়াৰ বাহিৰেও চুলিৰ ৰং বা ব্লিচিং, ৰাসায়নিক ট্ৰিটমেণ্ট যেনে ষ্ট্ৰেইটনিং, পাৰ্মিং ইত্যাদি। ৰজোনিবৃত্তিৰ সময়ত বা গৰ্ভাৱস্থাৰ পিছত হৰম’নৰ ভাৰসাম্যহীনতাইও চুলি সৰাব পাৰে।
চুলি সৰাৰ আন কাৰণ হৈছে - বৰষুণৰ পানী লাগিলে নাইবা মূৰ ঘামিলে চুলিৰ গুৰিত ভেঁকুৰ , বেক্টেৰিয়াৰ সংক্ৰমণ হোৱা।
মূৰৰ ছালৰ মাজেৰে ভেঁকুৰ বা বেক্টেৰিয়া প্ৰৱেশ
( Malassezia globosa ) কৰিলে মূৰৰ ছাল সংক্ৰমিত হ’য়। ইয়াৰ ফলত মূৰত খজুৱতি , উফি আদিৰ সৃষ্টি হ'য়। ইয়াৰ ফলত ৰিংৱৰ্ম, ফোলিকুলাইটিছ আৰু ইম্পেটিগো আদি হয়। বেক্টেৰিয়াই কিছুমান সংক্ৰমণৰ সৃষ্টি কৰে, যেনে ফোলিকুলাইটিছ আৰু ইম্পেটিগো। ভেঁকুৰে খজুৱতি আদি সৃষ্টি কৰে। এনেদৰে চুলিৰ গুৰিত আৰু মূৰৰ চালত সংক্ৰমণ সৃষ্টি কৰি চুলিৰ ক্ষতি কৰে।
• পুষ্টিকৰ খাদ্যৰ অভাৱ :
পুষ্টিৰ অভাৱ চুলি সৰাৰ অন্যতম কাৰণ, গতিকে স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যাভ্যাস অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যই চুলি সবল কৰি তোলে আৰু চুলি সৰা ৰোধ কৰে। চুলি সুস্থ কৰি ৰাখিবলৈ আৰু চুলি সৰা ৰোধ কৰিবলৈ দৈনিক খাদ্যত অংকুৰিত শস্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰক। অংকুৰত এমিনো এচিড থাকে, যি চুলিৰ বাবে অতি উপকাৰী। দৈনিক খাদ্যত ফলমূল, চালাড, পাতল সেউজীয়া শাক-পাচলি, গোটা শস্য আৰু দৈ অন্তৰ্ভুক্ত কৰক।
• হস্তুমৈথুন বা যৌন সম্পৰ্ক প্ৰতিদিনে কৰাটো ক্ষতিকাৰক। ইয়াৰ ফলত পুষ্টিৰ অভাৱে দেখা দিয়ে। যাৰ ফলত শৰীৰত বিভিন্ন স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। ২৩/২৪ বছৰৰ পিছত হস্তুমৈথুন বা যৌন সম্পৰ্ক কেৱল ১৫ বা ২০ দিনৰ মূৰত এবাৰ কৰক।
• মূৰৰ ছাল তেলীয়া হ’লে প্ৰচুৰ পৰিমাণে পানী খাব লাগে। এগিলাচ পানীত এটা গোল নেমুৰ ৰস মিহলাই সপ্তাহত ৩ বা ৪ দিন ৰাতিপুৱা সেৱন কৰক।
• মানসিক চাপ :
চুলি সৰা আৰু চুলিৰ সমস্যাৰ এটা প্ৰধান কাৰণ মানসিক চাপ। আজিৰ প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি পোৱা যুগত মানসিক চাপৰ পৰা আঁতৰি থকাটো কঠিন। আমাৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্যৰ উপৰিও ই আমাৰ চুলিতো প্ৰভাৱ পেলায়। যোগাসন আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ ব্যায়াম (প্ৰণায়াম)ৰ দ্বাৰা মানসিক চাপ কমাব পাৰি।
• হজম শক্তি কম বা লিভাৰৰ ৰোগ
ইয়াৰ উপৰিও যদি আপুনি শেহতীয়াকৈ কোনো ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছে তেন্তে ইয়াৰ ফলত চুলি সৰিব পাৰে। থাইৰয়ডৰ ভাৰসাম্যহীনতা, হজমৰ সমস্যা , লিভাৰৰ ৰোগ বা বৃক্কৰ সমস্যাৰ ফলতো চুলি সৰাৰ এটা প্ৰধান কাৰণ হ’ব পাৰে।
• ৰজোনিবৃত্তি
যদি আপোনাৰ চুলিখিনি হঠাতে দ্ৰুতগতিত সৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে তেন্তে ইয়াৰ কাৰণ কি সেইটো জানিবলৈ চেষ্টা কৰক। আপোনাৰ বয়সো ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে। সাধাৰণতে ৰজোনিবৃত্তিৰ ( মাহেকীয়া হোৱা বন্ধ হোৱা ) সময়ত মহিলাৰ চুলি দ্ৰুতগতিত সৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
• গৰ্ভাৱস্থা
গৰ্ভাৱস্থাৰ পিছত চুলি সৰা সাধাৰণ কথা। গৰ্ভাৱস্থাত ইষ্ট্ৰজেনৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়, যিয়ে প্ৰকৃততে চুলিক উপকৃত কৰিব পাৰে। কিন্তু গৰ্ভাৱস্থাৰ পিছত ইয়াৰ মাত্ৰা কমিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যাৰ বাবে চুলি সৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া হৰম’নৰ ভাৰসাম্যহীনতা শুধৰোৱা হয় তেতিয়া চুলি সৰা বন্ধ হৈ যায়। গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত আৰু পিছত চুলিৰ সঠিক যত্ন লোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
• থাইৰয়ড
থাইৰয়ডৰ ভাৰসাম্যহীনতাৰ ফলত চুলি দ্ৰুতভাৱে সৰি পৰে। ইয়াৰ ফলত চুলিৰ গঠনতো প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। থাইৰয়ডৰ ভাৰসাম্যহীনতা হ’লে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লৈ চিকিৎসা কৰাব লাগে। থাইৰয়ডৰ সঠিক চিকিৎসা কৰিলে চুলি সৰা বন্ধ হৈ যাব।
• চুলি টানকৈ বান্ধিব নালাগে
যদি আপুনি আপোনাৰ চুলিখিনি পিছফালে টানকৈ বান্ধি থয় তেন্তে তেনে কৰাৰ পৰা বিৰত থাকক। চুলি টানকৈ বান্ধিলে চুলিৰ বহু ক্ষতি হয়, যাৰ ফলত বিশেষকৈ চুলি সৰি পৰে। চুলি বান্ধিব লগা হ’লে ঢিলাকৈ বান্ধিব। চুলিত ৰবৰ বেণ্ড লগোৱাৰ পৰা বিৰত থাকক।
• সঘনাই চুলি ধুব নালাগে
চুলি বেছিকৈ ধুলে চুলিও সৰি পৰে। ইয়াৰ কাৰণ চুলি ধোৱা নহয়, বৰঞ্চ বেছিকৈ চুলিত চেম্পু ব্যৱহাৰ কৰা। চুলিৰ সামগ্ৰীত থকা ক্ষতিকাৰক ৰাসায়নিক পদাৰ্থই চুলিৰ ক্ষতি কৰে, যাৰ ফলত চুলি সৰি পৰে।
• উফি
যদি উফি হয় তেন্তে চুলি সৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ বাবে মূৰৰ ছাল আৰু চুলি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ বিশেষ যত্ন লওক। সদায় antifungal আৰু antibacterial চেম্পু ব্যৱহাৰ কৰক। যদি আপোনাৰ চুলিবোৰ অতি তেলীয়া হয় তেন্তে চেম্পুৰ পিছত হেয়াৰ hair conditioner ব্যৱহাৰ কৰক। তেলীয়া চুলিত ক্ৰীমযুক্ত কণ্ডিচনাৰ লগোৱাৰ পৰা বিৰত থাকক। এনে চুলি সপ্তাহত ৩-৪ বাৰ অতি কম শ্বেম্পু আৰু বহুত পানীৰে ধুব লাগে। কোমল শ্বেম্পু ব্যৱহাৰ কৰক।
পুৰুষৰ চুলি সৰাৰ আন কাৰণঃ
• চুলি সৰাৰ জিনীয় কাৰণ
পুৰুষৰ চুলি সৰাৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ কাৰণ হ’ল জিনীয় । এণ্ড্ৰজেনেটিক এলোপেচিয়া বুলিও কোৱা হয়, ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে শিশুৱে পিতৃ-মাতৃৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে পোৱা জিনৰ দ্বাৰা।
• পুৰুষৰ এণ্ড্ৰজেনেটিক এলোপেচিয়াৰ সৈতেও ক’ৰ’নাৰী হৃদৰোগৰ লগতে প্ৰষ্টেট বৃদ্ধিকে ধৰি বিভিন্ন চিকিৎসাজনিত সমস্যাৰ সম্পৰ্ক আছে। ইয়াৰ উপৰিও এণ্ড্ৰজেনেটিক এল’পেচিয়াৰ সৈতে প্ৰষ্টেট কেন্সাৰ, ডায়েবেটিছ, মেদবহুলতা আৰু উচ্চ ৰক্তচাপৰো সম্পৰ্ক আছে।
• ঔষধৰ বাবেও চুলি সৰে
বহু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে সেৱন কৰা ঔষধৰ পাৰ্শ্বক্ৰিয়াৰ ফলতো পুৰুষৰ চুলি সৰিব পাৰে। যেনে -
কৰ্কট ৰোগৰ ঔষধ, বাতবিষৰ ঔষধ, মানসিক চাপৰ ঔষধ,
উচ্চ ৰক্তচাপৰ ঔষধ, হৃদযন্ত্ৰৰ সমস্যাৰ ঔষধ ইত্যাদি।
হঠাৎ আৰু গুৰুতৰভাৱে ওজন কমি যোৱা, শাৰীৰিক বা মানসিক আঘাত, অস্ত্ৰোপচাৰ, জ্বৰ আৰু ফ্লুৱেও পুৰুষৰ চুলি সৰাব পাৰে আৰু কেইবামাহো ধৰি থাকিব পাৰে। হতাশা বা অত্যধিক মানসিক চাপ অনুভৱ কৰিলেও চুলি সৰা হ’ব পাৰে।
• হৰম’নৰ ভাৰসাম্যহীনতা
অত্যাধিক যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা বা অত্যাধিক হস্তুমৈথুন কৰা পুৰুষৰ Testosterone হৰম’নৰ নিঃসৰণ অতি বেছি হ'য় । অতি বেছি ক্ষতিকাৰক, সেয়েহে এই হ'ৰমনক DHT নামৰ আন এটা হৰম’নলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে, যিবিধ হ'ৰমনৰ ফলত চুলি সৰে আৰু চুলিৰ বৃদ্ধিত বাধা দিয়ে। কিন্তু দাড়ি গোফত আৰু দেহৰ নোমত ইয়াৰ প্ৰভাৱ নপৰে।
DHT হ'ৰমন হৈছে ৫-আলফা ৰিডাক্টেজ এনজাইমে টেষ্টষ্টেৰনক ডাইহাইড্ৰ’টেষ্টষ্টেৰন (DHT)লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হ'ৰমন। মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰচুৰ পৰিমাণে পোৱা হৰম’ন DHEA ৰ পৰাও ইয়াক লাভ কৰিব পাৰি। ডি এইচ টি এপিডাৰ্মিছ, চুলিৰ গুৰি, আৰু প্ৰষ্টেটত থাকে। ডি এইচ টিৰ কাৰ্য্যকলাপৰ লগতে চুলিৰ গুৰিবোৰ ডি এইচ টিৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ ফলত চুলিৰ অত্যধিক ক্ষয় হয়।
চুলি সৰা কেনেকৈ বন্ধ কৰিব পাৰি ?
চুলি সৰা ৰোধ কৰিবলৈ আপুনি সহজ ঘৰুৱা উপায় চেষ্টা কৰিব পাৰে। লগতে খাদ্যাভ্যাসৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব। চুলিৰ স্বাস্থ্য বজাই ৰাখিবলৈ স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যাভ্যাস অতি প্ৰয়োজনীয়।
• পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ যত্ন লওক
মূৰৰ ছাল আৰু চুলি ভালদৰে চাফা নকৰাৰ বাবে চুলিত মলি, ঘাম, উফিৰ দৰে সমস্যা দেখা দিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু চুলি সৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সেয়েহে পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ বিশেষ যত্ন লওক।
• চুলিক ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব
চুলিত অত্যধিক ৰং বা ব্লিচিং, ৰাসায়নিক চিকিৎসা যেনে ষ্ট্ৰেইটনিং, পাৰ্মিং আদিৰ ফলত চুলি সৰি পৰে আৰু ইয়াৰ জিলিকনি ম্লান হৈ পৰে। চুলি সুস্থ কৰি ৰাখিবলৈ যিমান পাৰি ৰাসায়নিক চিকিৎসা পৰিহাৰ কৰক।
• বনৌষধি চুলিৰ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰক
বনৌষধি চুলিৰ তেল, চুলিৰ টনিক আৰু চুলিৰ পেক ব্যৱহাৰ কৰক। ইয়াৰ বাবে তিলৰ তেল , আমলখি , শিকাকাই, ৰীঠা, ব্ৰাহ্মী, ভৃংগৰাজ, আৰ্ণিকা, ত্ৰিফলা, জবা ফুল, নিম, চন্দন আদি বনৌষধি থকা চুলিৰ সামগ্ৰী বাছি লওক।
কুহুমীয়া গৰম তেলৰ চিকিৎসা :
যদি চুলি সৰিছে তেন্তে কুহুমীয়া গৰম তেলৰ থেৰাপী লওক। ইয়াৰ বাবে নাৰিকল আৰু তিলৰ তেল গৰম কৰি চুলিত লগাব। আঙুলিত তেল লগাই মূৰৰ ছালখন লাহে লাহে মালিচ কৰক। এনে কৰিলে তেজৰ সঞ্চালন ভাল হৈ থাকে আৰু চুলিয়ে পুষ্টি লাভ কৰে। প্ৰতিদিনে ৫ মিনিট সময় কৰিব তাৰ পিছত টাৱেল এখন গৰম পানীত ডুবাই পানীখিনি চেপি উলিয়াই লওক। গৰম টাৱেলখন পাগুৰি মৰাৰ দৰে মূৰত মেৰিয়াই লওক। ৫ মিনিট মান ৰাখিব। এই প্ৰক্ৰিয়াটো ৩-৪ বাৰ পুনৰাবৃত্তি কৰক।
• নাৰী সকলে চুলি সপ্তাহত ২ বাৰকৈ ধুব। পুৰুষ সকলৰ যিহেতু বেছিকৈ ঘাম ওলায় বা লেতেৰা পৰিৱেশত থাকিব লগা হয় , সেয়েহে এদিন এৰি এদিন মূৰ ধুব লাগে।
চেম্পু বাচনি কৰাতে সাৱধান হ'ব। যি কোনো চেম্পু বা চাবোন ব্যৱহাৰ নকৰিব।
• চুলিৰ বাবে ভিটামিন E , B12, B7 , Zinc, থকা খাদ্য - ব্ৰকলি, বন্ধাকবি, গাজৰ, লাই শাক, অংকুৰিত মগু, বেচন, দৈ , নাৰিকলৰ পানী, নৰসিংহৰ পাত, তিল, জবা ফুলৰ উতোলোৱা পানী , জিলমিল শাক, বিলাহী, চয়াবিন, গাখীৰ, পিয়াঁজ, আদা, ৰঙালাউৰ গুটি, কুকুৰাৰ মাংস আদি খোৱা উচিত।
• পুষ্টিকৰ খাদ্য খাব। দৈনিক টোপনি ৭/৮ ঘণ্টা শুৱা প্ৰয়োজন। মানসিক চাপ দূৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব আৰু দৈনিক যোগাসন/ ব্যায়াম কৰিব।
• খং নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব। অত্যাধিক খং স্বাস্থ্যৰ বাবে ক্ষতিকাৰক।
• মাদক দ্ৰব্য আৰু ধূম্ৰপান ত্যাগ কৰক।
• যদিহে আপোনাৰ অন্যান্য ৰোগ আছে তেন্তে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লৈ সুস্থ হ'বলৈ নিজৰ যত্ন লওক।